الکتریکالـا

اینورتر برای آسانسور

همانطور که می‌دانید آسانسور یا بالابر وسیله‌ای برای انتقال از طبقه‌ای به طبقه دیگر در ساختمان‌های مختلف می‌باشد و در واقع اتاقک متحرکی است که می توان توسط آن به طبقات بالا یا پایین رفت. در تعریفی مشابه، آسانسور به مجموعه تجهیزات حمل و نقل گفته می‌شود که انتقال عمودی مردم و یا وسایل بین طبقات ساختمان را فراهم می‌نماید. یک آسانسور توسط موتور آسانسور نیروی لازم برای حرکت عمودی کابین را فراهم می‌کند. همچنین فرمان‌های لازم برای توقف‌های خودکار و کنترل آسانسور توسط تابلو فرمان آسانسور انجام می‌شود.آسانسور از لحاظ نحوه وارد شدن نیروی محرکه به کابین آسانسور به چهار دسته کلی تقسیم می‌گردد:

• آسانسور کششی
• آسانسور هیدرولیکی
• آسانسور وینچی
• آسانسور مغناطیسی

آسانسور کششی (Traction Elevator):

بیشتر آسانسورهایی که در ایران نصب می‌گردد از نوع کششی می‌باشد. همانطور که در ساختمان‌های مختلف مشاهده کرده‌اید نحوه کار این نوع آسانسو‌رها بر اساس نیروی اصطحکاکی است که بین سیم بکسل‌های متصل به کابین و فلکه کششی موتور به‌وجود می‌آید یعنی آسانسورهای کششی در واقع در بالای خود دارای فلکه (قرقره) می‌باشند که روی موتور آسانسور می‌باشد و سیستم بکسل‌ها دور آن‌ها وجود دارد و سیستم بکسل‌ها از یک سر به کابین آسانسور و از سر دیگر به قاب وزنه آسانسور متصل هستند و طبیعتا با حرکت فلکه موتور در دو جهت مختلف حرکت رو به بالا یا پایین کابین آسانسور انجام می‌شود. در واقع کابین آسانسور در چاه آسانسور بصورت معلق می‌باشد و به این امر سیستم تعلیق آسانسور می‌گویند. از لحاظ علمی در داخل قاب وزنه، وزن وزنه‌ها برابر با وزن کابین به اضافه نصف وزن ظرفیت کلی کابین است. بطور مثال اگر ظرفیت کابین آسانسور ۸ نفره باشد (به ازای هر نفر ۷۵ کیلوگرم در نظر بگیریم) در کل ظرفیت کلی کابین ۶۰۰ کیلوگرم خواهد بود که طبیعتا نصف این مقدار برابر با ۳۰۰ کیلوگرم خواهد بود. حال این مقدار را با وزن خود کابین آسانسور جمع می‌کنیم و وزنی که بدست می‌آید وزن کلی است که باید در قاب وزنه وجود داشته باشد. در شکل زیر می‌توانید ساختار آسانسور کششی را مشاهده نمایید.


آسانسور هیدرولیک (Hydraulic Elevator):

نوع دیگر از آسانسور در جهان آسانسور هیدرولیک می‌باشد که نحوه جابجایی کابین آسانسور در آن بطور کلی با نحوه جابجایی کابین در آسانسور کششی فرق می‌کند زیرا در آسانسور هیدرولیک جابجایی کابین آسانسور فقط توسط جک بالابر خاصی انجام می‌شود که از نوع جک و موتور هیدرولیک (روغنی) می‌باشد. در واقع در این نوع آسانسور دیگر موتوری در بالای چاه آسانسور وجود ندارد بهمین دلیل طبیعتا پشت بام خانه زیباتر خواهد بود. البته باید توجه نمایید که بدلیل ساختار این نوع آسانسور فقط تا ۵ یا ۶ طبقه پاسخگو خواهد بود در حالیکه آسانسور کششی طبقات بسیار بالاتری را پشتیبانی می‌نماید.
نحوه کار یک آسانسور هیدرولیک بدین صورت است که در آسانسور هیدرولیک یک موتور هیدرولیکی سه فاز غوطه ور در روغن وجود دارد که این موتور دارای یک شیر الکتریکی خاص بنام پاور یونیت می‌باشد که وظیفه پاوریونیت تامین فشار روغن برای جک هیدرولیک آسانسور می‌باشد و در واقع با تغییر فشار روغن، جک مربوطه کابین آسانسور را به بالا یا پایین حرکت می‌دهد. البته باید توجه داشت که هزینه موتورهای هیدرولیک بسیار بالاتر از موتور آسانسور کششی می‌باشد به همین خاطر در ایران کمتر از آسانسور هیدرولیک استفاده می‌گردد. همچنین نکته قابل توجه در آسانسورهای هیدرولیک این است که خیلی از افراد تصور می‌کنند مصرف برق این آسانسورها نسبت به آسانسورهای کششی بالاتر است ولی این امر درست نیست زیرا کار موتور هیدرولیکی آسانسور هیدرولیک و فشار روغن فقط در حرکت به سمت بالا نیاز است و برای حرکت کابین آسانسور به سمت پایین نیازی به کار موتور و ایجاد فشار روغن نیست و طبیعتا در حرکت به سمت پایین موتور هیدرولیکی خاموش است و فقط با با بازکردن شیر و تخلیه کنترل شده روغن جک هیدرولیک ، کابین آسانسور به آرامی به سمت پایین می‌آید بنابراین مصرف برق بالایی نخواهد داشت.

فواید کلی آسانسور هیدرولیک به شرح زیر می‌باشد:

• خرابی کمتر و استهلاک کمتر قطعات نسبت به آسانسور کششی
• به دلیل اینکه قاب وزنه و سیم بکسل ندارد می توان آسانسورهای بسیار زیباتر و شیشه ای ساخت
• عیب یابی راحت‌تر و تعمیرات سریع‌تر
• موتور خانه در پشت بام وجود ندارد
• سازه لازم برای این نوع آسانسور سبک‌تر است
• تنظیمات دقیقتر برای ایست در طبقات
• می توان آسانسورهای باربری و بسیار پرقدرت ساخت

آسانسور وینچی:

نوعی آسانسور است که با زنجیر یا طناب فولادی آویزان شده و نیروی رانش به طریقی به غیر از اصطکاک به آن وارد می‌شود. در این نوع آسانسورها قاب وزنه وجود ندارد.


آسانسور مغناطیسی:

در این آسانسورها ریل‌ها و تجهیزات متصل شده روی دیوار چاه آسانسور با مغناطیس دائم نقش استاتور موتور و کابین آسانسور نقش روتور را ایفا می‌کنند. با اتصال جریان برق به استاتور، میدان مغناطیسی ایجاد و به روتور القا می‌گردد. میدان مغناطیسی ایجاد شده در نقاطی قطع و با القای جریان برق به وسیله سیم پیچ‌های استاتور، سیم پیچ‌های تعبیه شده روی روتور باردار شده و کابین به حرکت در می‌آید.
بنابراین در این آسانسورها اجزایی نظیر وزنه تعادل، کابل فولادی، موتوخانه و .. وجود نخواهد داشت. آسانسورهای مغناطیسی بسیار ایمن‌تر از آسانسورهای معمولی بوده اما از لحاظ قیمتی بسیار گران‌تر می‌باشند.

استفاده از اینورتر در آسانسور:

پیش از اینکه درایو ( اینورتر) به عنوان کنترل کننده سرعت الکتروموتور AC در صنایع مختلف نظیر آسانسور و پله برقی به تجهیزی متداول تبدیل شود تابلو فرمان دو سرعته به طور گسترده در این صنعت مورد استفاده قرار می‌گرفت. در این نوع تابلو فرمان الکتروموتور دالاندر (دو سرعته) بوده که با استفاده از مدار رله–کنتاکتوری تنها با دو سرعت کند و تند حرکت می‌کند. این محدودیت در کنترل سرعت و همچنین قطع و وصل لحظه‌ای تغذیه الکتروموتور مسائلی را در پی دارد که به چند مورد اشاره می‌کنیم:

• لرزش کابین در زمان شروع حرکت و توقف
• ایجاد تنش مکانیکی و الکتریکی به الکتروموتور
• عدم دقت توقف در سر طبقات
• مصرف انرژی بالا

به مرور زمان آشنایی بیشتر کارشناسان با قابلیت های اینورتر و همینطور مسائل و مشکلات تابلو فرمان دوسرعته که عموما قدیمی و فرسوده هستند موجب شد تا این تجهیز به عنوان کنترل کننده سرعت الکتروموتور جایگزین مدارهای رله–کنتاکتوری گردد. اینورتر با تغییر فرکانس می‌تواند در یک بازه زمانی مشخص سرعت الکتروموتور را از صفر تا سرعت نامی به صورت پیوسته تغییر دهد. این کنترل سرعت پیوسته که با شیب ملایمی صورت می‌گیرد بسیاری از مشکلات تابلوهای دو سرعته را برطرف می‌کند.

در صورت نصب اینورتر روی تابلو دو سرعته حرکت آسانسور به صورت مراحل زیر می‌باشد:

1.آسانسور متوقف است. فرمان استارت صادر می‌شود و اینورتر در یک بازه زمانی مشخص سرعت را با شیب ملایم از صفر به حداکثر می‌رساند شوک و لرزش در کابین حس نمی‌شود. (شیب ملایم در لحظه استارت)

2.کابین با سرعت تند به حرکت خود ادامه می‌دهد تا به نزدیکی طبقه مورد نظر برسد.

3.با تحریک سنسورهای دور انداز سرعت الکتروموتور با شیب ملایمی از سرعت تند به کند تغییر می‌کند. این تغییر آرام سرعت از ایجاد شوک و لرزش جلوگیری می‌کند. (شیب ملایم در لحظه کاهش سرعت)

4.کابین با سرعت کند به حرکت خود ادامه می‌دهد تا به نزدیکی نقطه توقف برسد.

5.با تحریک سنسورهای توقف اینورتر سرعت را از کند به آرامی به صفر رسانده و پس از آن فرمان ترمز مکانیکی صادر می‌شود. در این مرحله ترمز مکانیکی زمانی عمل می‌کند که سرعت کابین به صفر رسیده است لذا هیچگونه شوک و لرزشی احساس نمی‌شود. (فرمان به ترمز مکانیکی بعد از صفر شدن سرعت توسط اینورتر(ترمز الکتریکی توسط درایو با تزریق DC))

6.با توجه به اینکه فرمان ترمز مکانیکی دقیقا بعد از توقف کامل کابین اعمال می‌شود هیچگونه سرخوردگی در کابین اتفاق نمی‌افتد و توقف با دقت بالا صورت می‌گیرد.

مزایای استفاده از اینورتر آسانسور:

• کاهش تنش‌های الکتریکی و در پی آن کاهش تنش‌های مکانیکی که باعث کاهش هزینه‌ی تعمیر و نگهداری می‌شود.
• افزایش دامنه‌ی تغییرات ممکن برای سرعت موتور نسبت به روش‌های مکانیکی
• کاهش هزینه‌ی برق مصرفی و جریان راه اندازی
• راندمان بالا
• امکان بازگشت و ذخیره سازی انرژی به شبکه برق ، صرفه جویی در هزینه
• کاهش ضربات احتمالی سیستم ، افزایش طول عمر چرخ دنده‌ها ، فلکه‌ها ، ادوات مکانیکی و … . همچنین درایو آسانسور هنگامی که موتور در حال راه اندازی است از افزایش ناگهانی جریان جلوگیری کرده و باعث کاهش تداخل بین دستگاه‌های مصرفی برق می‌شود.
• سیستم حفاظتی جهت افزایش طول عمر موتور
• کاهش سر و صدا و استهلاک قطعات
• با استفاده از اینورتر آسانسور در مقایسه با سیستم سنتی، احساس راحتی شگفت انگیزی را تجربه خواهید کرد.

نکاتی برای نصب اینورتر روی تابلو آسانسور:

همچنین برای نصب اینورتر روی تابلو آسانسور باید به این نکته توجه کرد که حتما رنج توان اینورتر انتخابی یک رنج بالاتر از توان موتور باشد و به علت ژنراتوری بودن بار حتما مقاومت ترمز نصب گردد و همچنین برای دقت در حرکت و توقف و حفاظت بیشتر بهتراست سیستم به صورت Close Loop اجرا شود.

بیشتر بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *