الکتریکالـا

صنعت شیشه‌سازی

شیشه یک جامد آمورف شفاف و غیر بلوری است که کاربردهای مهم بسیاری در سراسر جهان، در مصارف مختلف وابسته به صنعت شیشه‌سازی دارد. شاید بیشتر به دلیل کاربرد گسترده در پنجره‌ها و بطری‌ها شناخته شده باشد.

رایج‌ترین انواع شیشه‌ها در درجه اول با خاکستر سودا و سیلیس و همچنین سایر مواد افزودنی ساخته می‌شوند.

از شیشه‌های بازیافتی نیز اغلب در تولید شیشه‌های جدید استفاده می‌شود.

تاریخچه شیشه سازی در ایران:

تاریخچه صنعت شیشه ‌سازی در ایران دارای سابقه و قدمت بسیار طولانی می‌باشد که تقریبا به قبل از 2000 سال قبل از میلاد می‌رسد.

یافتن یک ظرف شیشه‌ای زرد رنگ به همراه خطوط و نقوش ایرانی در یکی ازگورستان‌های باستانی لرستان، یک گردنبند شیشه‌ای که دانه‌های آبی رنگ‌اش مربوط به ۲۲۵۰ سال پیش از میلاد مسیح و در ناحیه شمال غربی ایران و قطعات شیشه‌ای به رنگ سبز کم رنگ که در اکتشافات باستان‌شناسی لرستان، شوش و … بدست آمده است، حاکی از آن است که ایران قدمت تاریخی و طولانی مدت در صنعت تولید شیشه‌ داشته است.

صنعت شیشه سازی

تغییر و تحول در این صنعت:

با توجه به هزاران فرمول جدید که در صنعت شیشه طی 30 سال گذشته بوجود آمده، قابل توجه می‌باشد که همچنان طبق 2000 سال پیش، 90 درصد تمامی شیشه‌های تولید شده در جهان از آهک، سیلیس و کربنات سدیم تشکیل یافته‌اند.

اما نباید آنچنان برداشت کرد که در طی ‌این سال‌ها، هیچ تغییرات مهمی در ساختار و روند تولید شیشه صورت نگرفته است.

بلکه به مرور زمان تحولات جزئی در عناصر اصلی ترکیب و تغییرات مهم در عناصر فرعی ترکیب، پدید آمده است.

حدود سال 1890، استفاده از شیشه افزایش یافت و در نتیجه صنعت شیشه سازی به سرعت رو به رشد رفت.

ماشین‌آلاتی برای تولید دقیق و مداوم مجموعه‌ای از محصولات تولید شدند.

در سال 1902، کولبورن دستگاه تولید ورق شیشه‌ای را طراحی و اختراع کرد که تولید انبوه شیشه پنجره را امکان‌پذیر می‌کند.

در سال 1904، مهندس آمریکایی مایکل اونز دستگاه دمنده بطری اتوماتیک را به ثبت رساند.
شیشه شفاف و در عین حال غیرقابل نفوذ است و به عنوان سدی پایدار در برابر همه چیز از آب و هوا تا باکتری‌ها در نظر گرفته می‌شود.

شیشه همچنین ماده‌ای غیر سمی است و در تماس با غذا و نوشیدنی کاملاً بی‌خطر است.

شیشه ماده‌ای کاملا بی‌اثر است، زیرا با محتوا و محیط اطراف خود واکنش نشان نمی‌دهد.

این ویژگی برای کاربردهای علمی، جراحی و دارویی بسیار مناسب است.

متداول‌ترین کاربردهای صنعت شیشه‌سازی :

• ظروف شیشه‌ای – بطری و شیشه
• شیشه‌های مسطح – از جمله لعاب برای ساختمان‌ها و وسایل نقلیه
• الیاف شیشه‌ای – برای تقویت، عایق‌بندی و فیبر نوری
• شیشه‌های پزشکی – مانند لوله‌های آزمایشگاه
• ظروف شیشه‌ای خانگی – مانند پارچ و لیوان
• دکوراسیون داخلی – شیشه رنگی، لاکوبل، پارتیشن شیشه‌ای، آینه کاری و…

شیشه چگونه تولید می‌شود؟

تولید شیشه شامل دو روش اصلی است.

فرآیند شیشه شناور که ورقه‌های شیشه‌ای را تولید می‌کند و دمش شیشه‌ای که بطری‌ها و ظروف دیگر را تولید می‌کند.

تولید شیشه شناور:

شیشه شناور به ورق‌های شیشه‌ای گفته می‌شود که به وسیله مواد مذاب شناور بر روی یک سطح فلزی از قلع، ساخته می‌شود.

ورق‌های تولید شده در روش شناور، سطحی بسیار صاف و با ضخامت یکنواخت دارد. از این نوع شیشه در ساخت و تولید پنجره‌های شیشه‌ای و بسیاری از کاربردهای دیگر استفاده می‌شود.

صنعت شیشه سازی

تولید ظروف شیشه‌ای (شیشه‌گری):

تولید ظروف شیشه‌ای یا در اصطلاح همان شیشه‌گری از هنرهای قدیمی و سنتی محسوب می‌شود.

شیشه گری همان هنر شکل دادن به شیشه است.

در صنعت شیشه‌سازی ابتدا شیشه را حرارت داده و پس از نرم شدن ماده به وسیله ابزارها و دمیدن، ظروف زیبایی را شکل می‌دهد.

هنگام خارج کردن شیشه‌ها از کوره، آنها حرارت بالایی دارند.

پس از آن شیشه‌گر تکه‌ای از آن را بر روی لوله‌ای تو خالی قرار داده و بوسیله دمیدن سعی می‌کند به آن شکل دهد.

ظروف مختلفی مانند لیوان، بطری، بشقاب و کاسه‌های غذاخوری و بسیاری دیگر از جمله این ظروف هستند.

شیشه‌ها قابل بازیافت هستند و شما می‌توانید با حرارت دادن و ذوب کردن دوباره آنها شکل‌های جدید و ظروف تازه‌ای بسازید.

صنعت شیشه سازی

 

معروف‌ترین انواع شیشه‌ها:

معروف‌ترین شیشه‌هایی که در مقیاس صنعتی تولید می‌شوند، عبارتند از

  • شیشه‌های سودالایم (شیشه جام)
  • شیشه‌های بوروسیلیکاتی و شیشه‌های کریستال

شیشه سودا لایم (شیشه جام):

بیشتر از ۹۵ درصد از میزان کل شیشه تولیدی در جهان، شیشه سودالایم است.

شیشه‌های در و پنجره ساختمان، شیشه‌های خودرو، بطری‌ها و بسیاری دیگر از محصولات شیشه‌ای روزمره از جنس شیشه سودالایم هستند.

مهمترین اجزای تشکیل‌دهنده این نوع شیشه عبارتند از اکسید سیلیسیوم، اکسید کلسیم و اکسید سدیم.

شیشه بوروسیلیکاتی:

این نوع شیشه‌ها ضریب انبساط حرارتی کم تا متوسط داشته، رفتار ویسکوزیته – دمای بلند و چگالی کمی دارند.

بسیاری از ظروف شیشه‌ای آزمایشگاهی ، صنعتی و خانگی با استفاده از این نوع شیشه ساخته می‌شوند.

این شیشه‌ها در بازار با نام‌های تجارتی مانند پیرکس، سیماکس، ترکس و … شناخته می‌شوند.

شیشه کریستال:

شیشه کریستال یا شیشه سرب‌دار یکی از انواع شیشه‌های سیلیکاتی است که در ترکیب خود حاوی اکسید سرب است.

این نوع شیشه‌، دارای ظاهری درخشنده و شبیه به کریستال‌های کوارتز است و به نظر می‌رسد علت نامگذاری آن نیز همین شباهت باشد.

این شیشه‌ها همچنین سختی کمی دارند و امکان تراشکاری این شیشه‌ها وجود دارد.

بنابراین ظروف تزیینی موسوم به ظروف کریستال از این جنس ساخته می‌شوند.

سایر انواع شیشه عبارتند از:
  • شیشه فتوکرومیک
  • شیشه اپال و شیشه سیلیسی
  • همچنین انواع مختلفی از شیشه نیز وجود دارد که در مقیاس صنعتی تولید نمی‌شوند.

دستگاه‌های مورد استفاده در صنعت شیشه‌سازی:

دستگاه‌هایی که به طور کلی در صنعت شیشه‌سازی استفاده می‌کنند به شرح زیر می‌باشند:

  • دستگاه برش CNC
  • دستگاه شستشوی شیشه
  • دستگاه پرس شیشه
  • دستگاه خم اسپیسر
  • دستگاه تزریق گاز آرگون
  • دستگاه چسب پلی سولفاید
  • میزگردان
  • دستگاه فریزر
  • میز بارگزاری جام و کمپرسور 1500 لیتری.

صنعت شیشه سازی

استفاده از اینورتر در صنعت شیشه‌سازی:

موارد کاربرد اینورتر در برش و دستگاه‌های CNC بررسی می‌شود.

موتورهایی از قبیل اسپیندل‌ها که در این صنعت استفاده می‌شود، با دورهای بالایی بین  4000 تا 5000 rpm به حرکت در می‌آید.

برای راه‌اندازی و استفاده در دور نامی پلاک خود نیاز به ‌اینورتر مخصوص به خود را دارند.

فرکانس خروجی این نوع اینورترها باید در حدود 0 تا 900 هرتز‌ باشد.

مزایای كنترل دور موتورها با استفاده از اینورتر در صنعت شیشه‌سازی :
• امکان کنترل جهت کنترل سریع و آسان موتور.
• کاهش مصرف انرژی و هزینه برق.
• راه اندازی ایمن که به موتور آسیب نرسد چون معمولا موتورها در حالت عادی جریان راه‌اندازی بالایی احتیاج دارند.
• مدهای کنترلی متنوع برای حفاظت از موتور در برابر اضافه جریان یا تغییرات ولتاژ.
• تنظیم کنترل سرعت با دقت بالا برای موتور با استفاده از پارامترهای مختلف راه‌اندازی.

بیشتر بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *