مقالات دیگر

راهنمای مطالعه

انواع ترمومتر

مفهوم ترمومتر، به عنوان یک ابزار اندازه‌گیری حرارت و دما، از زمان‌های قدیم تا به امروز مورد استفاده و توسعه قرار گرفته است. ترمو‌مترها به عنوان ابزارهای حیاتی و بسیار  لازم، در زمینه‌های مختلفی از پزشکی تا صنعت و علم مورد استفاده قرار می‌گیرند. از دوران اولیه تا تکاملات فناورانه امروزی، این ابزار اندازه‌گیری گرما و دما از دیدگاه‌های  مختلف مورد بررسی قرار گرفته است.

انواع ترمومتر

در صنایع گوناگون، ترمومترها کارایی دارند که بعضی از آنها عبارتند از:

  1. صنعت برق
  2. صنعت پتروشیمی
  3. صنعت پزشکی و آزمایشگاهی

 

تاریخچه ترمومتر

  • گذشته و زمان‌های اولیه

در دوران باستان، اندازه‌گیری دما با استفاده از موادی مانند آب، آهن و حتی از طریق تغییر شکل شمع‌ها، انجام می‌شد. اولین ترمو‌مترهایی که بر اساس انقباض و توسعه  مایعات عرضه شده بودند، به دوران قرن هفتم میلادی باز می‌گردد.

  • تکاملات در قرن هجدهم و نوزدهم

تکاملات بیشتری در زمینه ترمو‌مترها در قرن هجدهم و نوزدهم اتفاق افتاد. اختراع لوله بوردون که بر اساس تغییر شکل لوله فلزی در پاسخ به تغییر دما بود، باعث شد تا  ترمو‌مترهای عقربه‌ای شکل‌گیری کنند. این ترمو‌مترها به وسیله مکانیزم‌های مختلف به حرارت و دمای محیط واکنش نشان می‌دادند.

  • تکنولوژی مدرن و ترمومترهای الکترونیکی

با پیشرفت تکنولوژی، ترمو‌مترهای الکترونیکی و دیجیتالی ظهور کردند. این ابزارها با دقت بالا، قابلیت‌های گسترده‌تر و سرعت بیشتری در اندازه‌گیری دما را فراهم کردند.  همچنین، ترمو‌مترهای مبتنی بر فناوری مادون قرمز بدون تماس، امکان اندازه‌گیری سریع و بدون مستقیم کردن با سطح را فراهم کردند.

پیشنهاد خواندنی: معرفی ترمومتر لیزری

انواع ترمومتر

1. ترمومتر دیجیتالی

– ساختار: ترمو‌مترهای دیجیتالی دارای صفحه نمایشی هستند که دما را به صورت عددی و دقیق نشان می‌دهند. این ترمو‌مترها معمولاً دارای سنسورهای الکترونیکی هستند که  اندازه‌گیری دما را انجام می‌دهند.

– کاربرد: در صنایع مختلف، آزمایشگاه‌ها، و استفاده‌های روزمره مانند اندازه‌گیری دما در منازل یا محیط‌های کاری.

کاربرد انواع ترمومتر

2. ترمومتر مایعات

– ساختار: این ترمو‌مترها دارای مایعاتی هستند که با تغییرات دما حرکت می‌کنند. به عنوان مثال، ترمو‌متر زیگ‌زاگی از این دسته است که مایع درون لوله به دلیل تغییر دما  حرکت می‌کند و این تغییرات بر روی مقیاس خوانده می‌شود.

– کاربرد: در صنایعی که نیاز به دقت و استفاده در شرایط دمایی متفاوت مانند صنایع شیمیایی، داروسازی و پتروشیمی دارند.

3. ترمومتر بی‌رابطه (Infrared Thermometer)

– ساختار: این ترمو‌مترها از فناوری اشعه مادون قرمز برای اندازه‌گیری دما بدون نیاز به تماس مستقیم با سطح استفاده می‌کنند.

– کاربرد: در صنایع مختلف از جمله غذایی، پزشکی (مثلاً اندازه‌گیری دما در گوش برای اطفال)، صنعت خودروسازی، و مکان‌هایی که نیاز به اندازه‌گیری سریع و بدون تماس با  سطح دارند.

4. ترمومترهای رطوبتی (Thermohygrometer)

– ساختار: این ترمو‌مترها علاوه بر اندازه‌گیری دما، قادرند رطوبت محیط را هم اندازه‌گیری کنند.

– کاربرد: در کشاورزی، ساختمان‌ها، و سیستم‌های تهویه مطبوع که نیاز به نظارت بر دما و رطوبت دارند.

5. ترمومترهای تماسی (Contact Thermometer)

– ساختار: این ترمو‌مترها برای اندازه‌گیری دما با تماس مستقیم با سطح یا جسم مورد نظر استفاده می‌شوند.

– کاربرد: در صنایع مختلف مانند پزشکی (برای اندازه‌گیری دمای بدن)، صنایع غذایی برای کنترل دما در فرآیند تولید و فضای باز برای کنترل دمای محیط.

6. ترمومترهای برقی (Resistance Thermometer)

– ساختار: این ترمو‌مترها از تغییرات مقاومت الکتریکی با تغییر دما برای اندازه‌گیری استفاده می‌کنند.

صنایع دیگری که در آنها مدل‌های مختلف ترمومترها کارایی دارند شامل:

  1. صنعت داروسازی
  2. صنایع غذایی و...

کاربرد ترمومترها

در صنایع برق و الکترونیک، آزمایشگاه‌ها و صنایع دقیق که نیاز به دقت بالا دارند استفاده می‌شوند. هر کدام از این ترمو‌مترها به دلیل ویژگی‌های منحصر به فردشان در  شرایط و کاربردهای خاصی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

از ترمو‌مترهای دیجیتالی ساده تا ترمو‌مترهای پیشرفته با تکنولوژی‌های مختلف، هر کدام وظایف و نیازهای خاص خود را دارند و در انواع صنایع و محیط‌های مختلف  استفاده می‌شوند.

انواع و کاربرد ترمومترها

نتیجه‌گیری

ترمو‌مترها به عنوان ابزارهای اندازه‌گیری دما و حرارت، تنوع گسترده‌ای دارند که هر یک از این انواع، با ساختار و ویژگی‌های خاص خود، در صنایع و کاربردهای مختلف به کار  می‌روند.

این ترمو‌مترها از دقت بالا تا سرعت اندازه‌گیری، و از قابلیت‌های بی‌تماس تا تماسی، متناسب با نیازها و شرایط محیطی مختلف عمل می‌کنند. از ترمو‌مترهای دیجیتالی  ساده در استفاده‌های روزمره تا ترمو‌مترهای پیشرفته‌تر برای صنایع دقیق و نیازهای حساس، هر یک از این ابزارها نقش مهمی در نظارت و کنترل دما و حرارت دارند.

توسعه تکنولوژی و تحولات در زمینه سنسورها و دستگاه‌های اندازه‌گیری، میزان دقت و کارایی ترمو‌مترها را بهبود بخشیده و کاربردهای آنها را گسترش داده است. این  ترمومترها با تنوعی که دارند، در انواع صنایع، آزمایشگاه‌ها و حتی در مصارف روزانه به عنوان ابزارهای اندازه‌گیری و کنترل حرارت بسیار مؤثر و حیاتی محسوب می‌شوند.

مقالات مرتبط

آخرین مطالب